Orta Doğu krizi ABD’de akaryakıt fiyatlarını sıçrattı
Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından hızla tırmanan jeopolitik gerilim, küresel enerji piyasalarında yeni bir fiyat baskısı yaratırken ABD’de benzin fiyatlarının da son 18 ayın en yüksek seviyesine çıkmasına neden oldu. Son verilere göre ülkede ortalama benzin fiyatı yalnızca bir hafta içinde yaklaşık %11 artarak 3,32 dolar/galon seviyesine ulaştı.
Bu fiyat seviyesi ABD’de Eylül 2024’ten bu yana kaydedilen en yüksek akaryakıt fiyatı olarak dikkat çekiyor. Enerji maliyetlerindeki hızlı yükseliş hem ekonomik hem de siyasi gündemin merkezine yerleşmiş durumda.
ABD Başkanı Donald Trump, fiyat artışlarının askeri operasyonların stratejik öneminin gerisinde kaldığını ifade etti. Trump’a göre ulusal güvenlik öncelikleri kısa vadeli enerji fiyatlarından daha kritik bir konumda bulunuyor. Ancak akaryakıt fiyatlarındaki artış Washington’da yoğun tartışmaları da beraberinde getirdi.
Yaklaşan seçimler öncesinde enerji maliyetleri siyasi risk unsuru olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar benzin fiyatlarındaki yükselişin tüketici harcamalarını sınırlayabileceğini ve bunun ekonomik büyüme üzerinde baskı yaratabileceğini belirtiyor.
Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği de ifade ediliyor. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki gelişmeler ABD ekonomisi açısından yakından izleniyor.
Krizin enerji piyasalarındaki en kritik noktalarından biri ise Hürmüz Boğazı’nda artan güvenlik riski oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’si bu dar geçiş hattından gerçekleştiriliyor. Bölgedeki askeri gerilim tanker taşımacılığını zorlaştıran önemli bir faktör haline geldi.
Sigorta maliyetlerinin yükselmesi bazı nakliye şirketlerinin bölgedeki seferlerini askıya almasına yol açarken, enerji piyasalarında petrol fiyatlarının daha da yükselebileceği beklentisi güçlenmiş durumda.
Uzmanlar krizin uzaması halinde küresel enflasyon baskısının artabileceğini ve bunun küresel büyüme görünümü üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini değerlendiriyor.
